عکس نجومی روز

کیهان رو کشف کن! هر روز یک تصویر یا عکس متفاوت از جهان شگفت‌انگیز ما، همراه با توضیحی مختصر که توسط یک ستاره‌شناس حرفه‌ای نوشته شده است، نمایش داده می‌شود


سحابی سیاره نما با توپهای باکی

درون این سحابی غیرمعمول چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟

سحابی سیاره‌ای Tc 1 (IC 1266)، که در این تصویر با جزئیاتی خیره‌کننده توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده است، همان جرم آسمانی‌ای است که در آن «توپهای باکی» (Buckyballs) برای نخستین بار در سال ۲۰۱۰ شناسایی شدند.

باکمینستر فولریننام رسمی باکی‌بال‌ها — مولکولی است که از ۶۰ اتم کربن (C₆₀) تشکیل شده و آرایش آن به شکل یک توپ فوتبال است.

این مولکول به افتخار باکمینستر فولر نام‌گذاری شده، زیرا شکل آن شباهت زیادی به گنبد ژئودزیک دارد؛ سازه‌ای که فولر نقش مهمی در شناساندن و محبوب‌کردن آن ایفا کرد.

داده‌های جدید وب نشان می‌دهند که مولکول‌های C₆₀ در کدام بخش این سحابی قرار دارند. هندسهٔ توزیع آن‌ها بسیار چشمگیر است: این مولکول‌ها در یک پوستهٔ کرویِ نازک پیرامون ستارهٔ مرکزی متمرکز شده‌اند؛ پوسته‌ای که در این تصویر به صورت لبهٔ درخشانِ ناحیهٔ نارنجی‌رنگ و تابانِ مرکز سحابی دیده می‌شود.

اگر با دقت به نزدیکی مرکز سحابی نگاه کنید، ویژگی مرموزتری آشکار می‌شود: ساختاری ظریف که به شکلی شگفت‌آور شبیه یک علامت سؤال وارونه است؛ نشانه‌ای کاملاً مناسب برای پرسش‌های فراوانی که این سحابی همچنان بی‌پاسخ باقی گذاشته است.

Image Credit: NASA/ESA/CSA/J. Cami (Western University); Image Processing: K. Beecroft
Text: Jan Cami (Western University) & Cecilia Chirenti (NASA GSFCUMCPCRESST II)