عکس نجومی روز

کیهان رو کشف کن! هر روز یک تصویر یا عکس متفاوت از جهان شگفت‌انگیز ما، همراه با توضیحی مختصر که توسط یک ستاره‌شناس حرفه‌ای نوشته شده است، نمایش داده می‌شود


RCW 86: بقایای یک ابرنواختر تاریخی

در سال ۱۸۵ میلادی، ستاره‌شناسان چینی ظهور یک ستارهٔ جدید را در صورتوارهٔ «نانمن» ثبت کردند. این بخش از آسمان در نقشه‌های امروزی با بخشی از صورت فلکی جنوبی قنطورس مطابقت دارد. در واقع، گزارش شده است که این ستارهٔ جدید برای چندین ماه با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بود و سپس به‌تدریج از دید ناپدید شد. امروزه گمان می‌رود که این رویداد، نخستین ابرنواختر ثبت‌شده در تاریخ باشد.

در این تصویر تلسکوپی متعلق به قرن بیست‌ویکم، خطوط محو و رشته‌رشتهٔ یک سحابی گسیلشی کم‌نور که به‌عنوان بقایای آن انفجار تاریخی ستاره‌ای شناخته می‌شود، در برابر پس‌زمینه‌ای از ستارگان دیده می‌شود. این سحابی که با نام RCW 86 فهرست شده است، ظاهری نامنظم اما تقریباً دایره‌ای دارد و از گاز میان‌ستاره‌ای تشکیل شده که بر اثر موج ضربه‌ایِ در حال گسترشِ ابرنواختر، یونیده شده است.

تصاویر فضایی نشان می‌دهند که در RCW 86 مقدار زیادی عنصر آهن وجود دارد، اما هیچ ستارهٔ نوترونی یا تپ‌اختری درون بقایای آن دیده نمی‌شود. این شواهد نشان می‌دهد که ابرنواختر اولیه از نوع Ia بوده است.

برخلاف ابرنواخترهای ناشی از فروریزش هسته در ستارگان پرجرم، یک ابرنواختر نوع Ia حاصل یک انفجار گرماهسته‌ای روی یک ستارهٔ کوتولهٔ سفید است که در یک سامانهٔ دوتایی، ماده را از ستارهٔ همدم خود جذب کرده است.

اگرچه این بقایای ابرنواختر در نزدیکی صفحهٔ کهکشان راه شیری قرار دارد و اندازهٔ ظاهری آن در آسمان از قرص کامل ماه نیز بزرگ‌تر است، اما به دلیل کم‌نور بودن، با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست. RCW 86 در فاصله‌ای حدود ۸٬۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد و قطری نزدیک به ۱۰۰ سال نوری دارد.

Image Credit & Copyright: David Cowland