عکس نجومی روز

کیهان رو کشف کن! هر روز یک تصویر یا عکس متفاوت از جهان شگفت‌انگیز ما، همراه با توضیحی مختصر که توسط یک ستاره‌شناس حرفه‌ای نوشته شده است، نمایش داده می‌شود


باقیمانده ابرنواختری خواهر و برادر

وقتی یکی از ستارگان یک سامانهٔ دوتایی به ابرنواختر تبدیل می‌شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ این تصویر با ترکیب نور مرئی (زرد)، فرابنفش (بنفش) و فروسرخ (فیروزه‌ای، قرمز و نارنجی)، دو بقایای ابرنواختری و محیط پیرامون آن‌ها را در فاصله‌ای حدود ۶٬۰۰۰ سال نوری از زمین نشان می‌دهد.

بقایای جوان‌تر، سحابی عروس دریایی است که در مرکز تصویر قرار دارد (عمدتاً به رنگ زرد). اگر می‌توانستیم آن را با چشم غیرمسلح ببینیم، در آسمان بزرگ‌تر از قرص کامل ماه به نظر می‌رسید.

رشته‌های بنفش‌رنگ، بخشی از یک بقایای ابرنواختری قدیمی‌تر و هم‌پوشان به نام G189.6+3.3 هستند.

یک پژوهش جدید با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی متعلق به ناسا داستان شکل‌گیری این دو جرم را بازسازی کرده است.

اخترشناسان بر این باورند که در ابتدا دو ستاره در یک سامانهٔ دوتایی وجود داشتند. نخستین ستاره به صورت یک ابرنواختر منفجر شد و همدم خود را با ضربه‌ای شدید به بیرون پرتاب کرد. سپس آن ستارهٔ دوم نیز ده‌ها هزار سال بعد به ابرنواختر تبدیل شد و بقایای هم‌پوشانی را پدید آورد که امروزه مشاهده می‌کنیم.

ستارهٔ درخشان سمت راست تصویر در واقع یک سامانهٔ سه‌ستاره‌ای به نام پروپوس (Propus) است.

Image Credit: NASA Goddard Space Flight Center and M. Michailidis et al. 2026; optical: DSS; infrared: NASA/WISE/JPLCaltech/UCLA; ultraviolet: NASA/Swift
Text: Cecilia Chirenti (NASA GSFCUMCPCRESST II)